Vande Mataram 150 years history: ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಘೋಷಣೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿವೆ. ಆದರೆ “ವಂದೇ ಮಾತರಂ” ಎಂಬ ಎರಡು ಪದಗಳು ಮಾತ್ರ ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಭಾರತೀಯರ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಹರಿದಿವೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಾಡಲ್ಲ. ಇದು ಕ್ರಾಂತಿ. ಇದು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ. ಇದು ತಾಯ್ನಾಡಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಮನ.
2026ರಲ್ಲಿ “ವಂದೇ ಮಾತರಂ”ಗೆ 150 ವರ್ಷ ಪೂರೈಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕ್ಷಣ ದೇಶದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರಭಕ್ತಿಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ.
Vande Mataram 150 years history: ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಹುಟ್ಟಿದ ಕ್ಷಣ – ಭಾರತೀಯ ಆತ್ಮದ ಜನನ
1875ರಲ್ಲಿ ಬಂಕಿಮಚಂದ್ರ ಚಟರ್ಜಿ ಅವರು ಈ ಗೀತೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿದಾಗ ಅವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ — ಈ ಪದಗಳು ಒಂದು ದಿನ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನೇ ನಡುಗಿಸಲಿದೆ ಎಂದು.
ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನರಳುತ್ತಿತ್ತು. ಜನರಲ್ಲಿ ಭಯ, ದಾಸ್ಯ ಮನೋಭಾವ ಮತ್ತು ನಿರಾಶೆ ಆವರಿಸಿತ್ತು. ಸಾಹಿತ್ಯವೇ ಜನರ ಆತ್ಮವನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಬಲ್ಲ ಶಕ್ತಿ ಆಗಿತ್ತು.
ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಆ ಆತ್ಮಜಾಗೃತಿಯ ಶಂಕುಸ್ಥಾಪನೆ.
Vande Mataram 150 years history: ಆನಂದಮಠ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕ್ರಾಂತಿ
1882ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಆನಂದಮಠ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಕೇವಲ ಕಥೆಯಲ್ಲ — ಅದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಗುಪ್ತ ಸಂದೇಶ.
ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳ ಹೋರಾಟದ ಕಥೆಯ ಮೂಲಕ ಬಂಕಿಮಚಂದ್ರರು ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧದ ರಾಷ್ಟ್ರಭಾವನೆಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿದರು.
ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಕಾದಂಬರಿಯೊಳಗೆ ಬಂದ ಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ ಜನರ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಜೀವಂತ ಘೋಷಣೆ ಆಯಿತು.
“ಸುಜಲಾಂ ಸುಫಲಾಂ” – ಗೀತೆಯೊಳಗಿನ ಭಾರತ ತಾಯಿ
ಗೀತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪದ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಕವಿತೆ:
ಸುಜಲಾಂ – ನೀರಿನ ಸಮೃದ್ಧಿ
ಸುಫಲಾಂ – ಬೆಳೆಗಳ ಸಮೃದ್ಧಿ
ಮಲಯಜ ಶೀತಲಾಂ – ತಂಪಾದ ಗಾಳಿ
ಇದು ಕೇವಲ ಭೌಗೋಳಿಕ ವರ್ಣನೆ ಅಲ್ಲ. ಇದು ತಾಯಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಕಾಣುವ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ.
Vande Mataram 150 years history: ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಶಕ್ತಿ
1905ರ ಬಂಗಾಳ ವಿಭಜನೆ ಭಾರತವನ್ನು ಕೋಪದಿಂದ ಕುದಿಸಿತು. ಜನರು ಬೀದಿಗಿಳಿದರು. ಅವರ ತುಟಿಗಳ ಮೇಲೆ ಒಂದೇ ಘೋಷಣೆ:
ವಂದೇ ಮಾತರಂ!
ಈ ಗೀತೆ:
ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಘೋಷಣೆ
ಕ್ರಾಂತಿಕಾರರ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ
ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಕೂಗು
ಸಭೆಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ
ಆಯಿತು.
ಬ್ರಿಟಿಷರ ಭಯ – ಗೀತೆಗೆ ನಿಷೇಧ
ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಯಿತು — ಗುಂಡಿಗಿಂತ ಹಾಡು ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ಅವರು ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಹಾಡುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದರು. ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಹಾಡಿದರೆ ಬಂಧನ. ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದರೆ ಶಿಕ್ಷೆ.
ಆದರೆ ಜನರು ನಿಲ್ಲಲಿಲ್ಲ.
ನಿಷೇಧ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಗೀತೆಯ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು.
ಭಾರತೀಯ ಏಕತೆಯ ಸಂಕೇತ
ಭಾಷೆ, ಧರ್ಮ, ಜಾತಿ ಬೇಧವಿಲ್ಲದೆ ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಎಲ್ಲರನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿತು.
ಹಿಂದೂ, ಮುಸ್ಲಿಂ, ಸಿಖ್, ಕ್ರೈಸ್ತ — ಎಲ್ಲರೂ ಅದೇ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡಿದರು.
ಅದು ಭಾರತದ ಏಕತೆಯ ಜೀವಂತ ಚಿಹ್ನೆ ಆಯಿತು.
1947 ನಂತರದ ಸ್ಥಾನಮಾನ
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಯ ಆಯ್ಕೆ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಿತು.
ಜನಗಣಮನ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರೂ, ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆ ವಂದೇ ಮಾತರಂಗೆ ಸಮಾನ ಗೌರವ ನೀಡಿತು.
ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಆತ್ಮಗೀತೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು.
150 ವರ್ಷದ ಆಚರಣೆ – ದೇಶದ ಉತ್ಸವ
2026ರ ಆಚರಣೆಗಳು:
• ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪಾಠಗಳು
• ರಾಷ್ಟ್ರಭಕ್ತಿ ಗಾಯನ
• ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು
• ಇತಿಹಾಸ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು
• ಯುವಕರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು
ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಮರುಜನ್ಮ ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಯುವಜನತೆಗೆ ಸಂದೇಶ
ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಯುವಕರಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ:
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಉಚಿತವಾಗಿ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ
ತ್ಯಾಗದಿಂದ ಬಂದ ದೇಶ
ಗೌರವದಿಂದ ಬದುಕು
ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರೇಮ ಮರೆಯಬೇಡ
ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅರ್ಥ
ಈ ಗೀತೆ ರಾಜಕೀಯವಲ್ಲ. ಇದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಭಾವನೆ.
ಭಾರತ ತಾಯಿ ದೇವಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವುದು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟತೆ.
ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಸಕ್ತ್ಯ
ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ದೇಶಭಕ್ತಿ ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾದಲ್ಲೂ ಬದುಕುತ್ತಿದೆ.
ರೀಮಿಕ್ಸ್, ಕವರ್ ವರ್ಶನ್, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಗಾಯನ — ಗೀತೆ ಹೊಸ ರೂಪ ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಆದರೆ ಆತ್ಮ ಅದೇ.
ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ
ಮಕ್ಕಳು ಕೇವಲ ಹಾಡಬಾರದು. ಅರ್ಥ ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ವಂದೇ ಮಾತರಂ = ಇತಿಹಾಸ + ಸಂಸ್ಕೃತಿ + ಆತ್ಮಗೌರವ.
ಭಾರತೀಯ ಸಿನೆಮಾದ ಪ್ರಭಾವ
ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದಾಗ ದೇಶಭಕ್ತಿ ಉಕ್ಕುತ್ತದೆ.
ಸಿನೆಮಾ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ.
ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಜೀವಂತ ಗೀತೆ
• ರಾಷ್ಟ್ರೋತ್ಸವಗಳು
• ಶಾಲಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು
• ಸೈನಿಕ ಸಮಾರಂಭಗಳು
• ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೇದಿಕೆಗಳು
ಎಲ್ಲೆಡೆ ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಮೊಳಗುತ್ತದೆ.
ವಂದೇ ಮಾತರಂ – ಭಾರತೀಯ ಗುರುತು
• ಇದು ಹಾಡಲ್ಲ.
• ಇದು ಭಾರತದ ಹೃದಯದ ಸ್ಪಂದನ.
ಭಾಗ 2 – ವಂದೇ ಮಾತರಂ: ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
“ವಂದೇ ಮಾತರಂ” ಅನ್ನು ಕೇವಲ ರಾಷ್ಟ್ರಭಕ್ತಿಯ ಘೋಷವಾಕ್ಯವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ ಅದರ ಅರ್ಧ ಅರ್ಥ ಮಾತ್ರ ನಮಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಆಳವಾದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿ. ಪ್ರಕೃತಿ, ತಾಯ್ತನ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ದೇಶಪ್ರೇಮವನ್ನು ಒಂದೇ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿದ ಅದ್ಭುತ ರಚನೆ.
ಬಂಕಿಮಚಂದ್ರ ಚಟರ್ಜಿ ಭಾರತವನ್ನು ಭೂಗೋಳವಾಗಿ ನೋಡಲಿಲ್ಲ — ಅವರು ಅದನ್ನು ಜೀವಂತ ತಾಯಿಯಾಗಿ ಕಂಡರು.
ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೂಲಕ ತಾಯ್ನಾಡಿನ ಚಿತ್ರಣ
“ಸುಜಲಾಂ ಸುಫಲಾಂ ಮಲಯಜ ಶೀತಲಾಂ”
ಈ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಭೂಮಿ ಜೀವಂತವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಬರುತ್ತದೆ:
• ನೀರಿನಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾದ ನಾಡು
• ಬೆಳೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಹೊಲಗಳು
• ತಂಪಾದ ಗಾಳಿ
• ಹಸಿರು ಪ್ರಕೃತಿ
ಇದು ಕೇವಲ ವರ್ಣನೆ ಅಲ್ಲ. ಇದು ತಾಯಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ ಮಗುವಿನ ಭಾವನೆ.
ದೇವೀ ಸ್ವರೂಪದ ಭಾರತ
ಗೀತೆಯೊಳಗೆ ಭಾರತ ತಾಯಿ ದೇವಿಯಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಅವಳು:
ಶಕ್ತಿ
ಕರುಣೆ
ರಕ್ಷಣೆ
ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಮೂಲ
ಈ ದೇವೀಕರಣ ರಾಜಕೀಯವಲ್ಲ — ಇದು ಭಾರತೀಯ ಮನಸ್ಸಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ.
ಭಾಷೆಯ ಸಂಗೀತ
ವಂದೇ ಮಾತರಂನ ಪದಗಳು ಓದಿದರೂ ಲಯ ಬರುತ್ತದೆ, ಹಾಡಿದರೆ ಶಕ್ತಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಸಂಸ್ಕೃತೀಯ ಪದಗಳು ಗೀತೆಗೆ ಪವಿತ್ರತೆ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದಲೇ ಗೀತೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಾಂತಿ ಎರಡೂ ಆಯಿತು.
ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅರ್ಥ
• ಗೀತೆ ಹೇಳುವುದೇನು?
• ತಾಯ್ನಾಡಿಗೆ ನಮನ = ದೈವಕ್ಕೆ ನಮನ
• ಇದು ಭಕ್ತಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರಭಾವನೆ.
ಭಾಗ 3 – ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಜೀವಂತ ಕಥೆಗಳು
ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲೇ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಬೀದಿಗೆ ಇಳಿದಿತು. ಅದು ಹೋರಾಟದ ಶಬ್ದವಾಯಿತು.
ಕಥೆ 1 – ಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಘೋಷಣೆ
1905ರಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನೀತಿಗಳಿಗೆ ವಿರೋಧವಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿದರು.
ಅವರು ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಶಬ್ದ ಕೂಗಿದರು:
ವಂದೇ ಮಾತರಂ!
ಪೊಲೀಸರ ಲಾಠಿ ಇದ್ದರೂ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಧ್ವನಿ ನಿಂತಿಲ್ಲ.
ಕಥೆ 2 – ನಿಷೇಧಿತ ಹಾಡು
ಬ್ರಿಟಿಷರು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಗೀತೆ ಹಾಡುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದರು.
ಒಂದು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಜನ ಮೌನವಾಗಿ ನಿಂತರು.
ನಂತರ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಹಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ.
ಅದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರ ಕಂಠಗಳಾಯಿತು.
ನಿಷೇಧ ಮುರಿದಿತು.
ಕಥೆ 3 – ಜೈಲಿನೊಳಗಿನ ಗೀತೆ
ಬಂಧಿತ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರರು ರಾತ್ರಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಅವರಿಗೆ ಧೈರ್ಯ ನೀಡಿತು.
ಅದು ಗೋಡೆಯನ್ನೂ ದಾಟಿದ ಶಬ್ದ.
ಕಥೆ 4 – ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ
ಮಹಿಳೆಯರು ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು.
ತಾಯಿಯರು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಗೀತೆ ಕಲಿಸಿದರು.
ಇದರಿಂದ ಗೀತೆ ಮನೆಮಾತಾಯಿತು.
ಭಾಗ 4 – ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಭಾಷಣ
ಪ್ರಿಯ ಸ್ನೇಹಿತರೇ,
ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಕೇವಲ ಹಾಡಲ್ಲ. ಇದು ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಆತ್ಮ.
150 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಈ ಗೀತೆ ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿತು. ಇಂದು ಅದು ನಮ್ಮನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ:
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ತ್ಯಾಗದಿಂದ ಬಂದಿದೆ.
ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಾಗಿ ನಾವು:
ದೇಶದ ಇತಿಹಾಸ ತಿಳಿಯಬೇಕು
ಒಗ್ಗಟ್ಟನ್ನು ಉಳಿಸಬೇಕು
ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಗೌರವ ಕೊಡಬೇಕು
ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಹಾಡುವಾಗ ನಾವು ದೇಶಕ್ಕೆ ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ.
ಧನ್ಯವಾದಗಳು.
ಭಾಗ 5 – ಏಕೆ ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಇನ್ನೂ ಜೀವಂತ?
ಯಾಕೆಂದರೆ ಅದು:
• ಇತಿಹಾಸ
• ಸಂಸ್ಕೃತಿ
• ಆತ್ಮಗೌರವ
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುರುತು
ಎಲ್ಲವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ರೂಪ
YouTube ಕವರ್ ವರ್ಶನ್ಗಳು
ಶಾಲಾ ಗಾಯನ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು
ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಅಭಿಯಾನಗಳು
ಗೀತೆ ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ತಲುಪುತ್ತಿದೆ.
ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ
ಮಕ್ಕಳು ಕೇವಲ ಹಾಡಬಾರದು — ಅರ್ಥ ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ಇದು ದೇಶಭಕ್ತಿಯ ಪಾಠ.
FAQ
Q1.ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಯಾರು ಬರೆದರು?
ಬಂಕಿಮಚಂದ್ರ ಚಟರ್ಜಿ
Q2.ಯಾವ ವರ್ಷ?
1875
Q3.ಯಾವ ಕಾದಂಬರಿ?
ಆನಂದಮಠ
Q4.ಸ್ಥಾನಮಾನ?
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೀತೆಗೆ ಸಮಾನ ಗೌರವ
ಸಮಾಪ್ತಿ
150 ವರ್ಷಗಳಾದರೂ ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಇನ್ನೂ ಜೀವಂತ.
ಇದು ಇತಿಹಾಸವಲ್ಲ — ಇದು ಭಾರತೀಯ ಆತ್ಮ.
ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯನ ಉಸಿರಿನಲ್ಲಿ ಮೊಳಗುವ ಪದಗಳು:
ವಂದೇ ಮಾತರಂ!
Good News